آکاایران: آنتی‌بیوتیک‌ها داروهایی هستند که برای درمان عفونت‌های میکروبی مورد استفاده قرار می‌گیرند و برای تهیه‌ی آنها از داروخانه، به‌همراه داشتن نسخه‌ی پزشک ضروری است. ازجمله عفونت‌های میکروبی رایجی که به کمک آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌شوند برونشیت، ذات‌ الریه یا سینه پهلو و عفونت‌ مثانه هستند. آنتی‌بیوتیک به کشتن باکتری‌ها یا متوقف کردن رشد آنها کمک می‌کند. آنتی‌بیوتیک‌ها در گروه‌ها و طبقه‌بندی‌های مختلفی جای می‌گیرند که البته تمام آنها عوارضی به‌همراه دارند. یافته های اخیر نشان می دهد که استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک ها می تواند مانع از رشد سلول حافظه و مغز و همچنین سلامت روده شود به همین دلیل تاثیر مخرب بر حافظه و مغز انسان میگذارد . برای مطالعه جزییات بیشتر از تاثیرات مخرب مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک ها در ادامه مطلب با آکاایران همراه باشید.

چگونه آنتی بیوتیک می تواند عملکرد مغز را کاهش دهد؟

مطالعات قبلی در انسان و حیوان نشان داده بود میکروب‌های ساکن درناحیه شکم زمینه ساز تغییرات مختلف در مغز است. مطالعات صورت گرفته در سال 2014 میلادی نشان داد مصرف دو وعده ماست در روز به مدت چهار هفته، سبب تغییر شیمی مغز زنان مورد مطالعه شد. مطالعات دیگری نیز که ژانویه امسال در نیوزیلند روی 871 کودک صورت گرفت، نشان داد استفاده از آنتی بیوتیک در سال‌های اول زندگی زمینه ساز مشکلات رفتاری و افسردگی در کودکان 7 تا 11 ساله می‌شود . مقاله علمی که اخیرا در ماه آوریل منتشر شد, یک ارتباط روشن بین میکروب های روده, سیستم ایمنی و مغز را نشان داد.محققان معتقدند که مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک ها می تواند عملکرد مغز را مختل کند.

 

عوارض آنتی بیوتیکهای وسیع الطیف

 

وقتی آنتی بیوتیک بر عملکرد مغز شما تاثیر می گذارد

ده سال پیش محققان مشاهده کردند که وضعیت سیستم ایمنی تاثیری بر رشد سلول های مغزی دارد. روده, التهاب و خود ایمنی را تحت تاثیر قرار می دهد.

مدل های حیوانی نشان داده اند که میکروب ها می توانند پاسخ ایمنی بدن را تنظیم کنند و بر بیماری دیابت و آرتریت روماتوئید تاثیر بگذارند.

هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین دستگاه گوارش, سیستم ایمنی و سلامت مغز می باشد.محققان همچنین نشان دادند که یک سلول ایمنی اختصاصی در مغز, نوعی مونوسیت, به طور قابل توجهی کاهش می یابد, هنگامی که درمان به نقطه " خاموش کردن " کاهش یافته است.

با وجود مونوسیت ها, ممکن است یک مسیر ارتباطی عمومی جدید از محیط تا مغز کشف کنند.

تاثیر مخرب روی مغز

دستگاه گوارش مغز ما را شکل می دهد:

دستگاه گوارش و مغز با هم از طریق هورمون ها و یک ارتباط عصبی با عنوان محور روده - مغر در تماس هستند.

در این مطالعه بر روی آنتی بیوتیک های رایج, نورون زایی و روده تحریک پذیر که در گزارش های سلولی منتشر شده است, تیم تحقیقاتی مقدار زیادی آنتی بیوتیک تجویز کرد تا بیشتر میکروب های روده را در یک گروه از موش ها را از بین ببرد.

این مطالعه نشان می دهد که شواهد در حال رشد حاکی از آن است که ترکیب میکروبی روده ممکن است باعث کاهش کاراکتر و سطح پاسخ ایمنی در مغز شود. به تازگی نشان داده شده است که کبد, بلوغ و عملکرد میکروگلیا, سلول های ایمنی ذاتی سیستم عصبی مرکزی (سیستم عصبی مرکزی) را شکل می دهد.

علاوه بر این, ارتباط بین اختلالات عصب شناسی و عناصر عصبی مغز و میکروبیایی روده ای بررسی شد.

اثیر مخرب آنتی بیوتیک

 

تاثیر آنتی بیوتیک ها روی مغز و کاهش حافظه:

عملکرد مغز در طول عمر زندگی:

زمانی که آنتی بیوتیک میکروب ها را از بین برد, موش ها در معرض آزمون حافظه قرار گرفتند. موش ها در مقایسه با گروهی از موش هایی که تحت درمان قرار نگرفتند, بد عمل کردند.

هنگامی که مشاهده نورون زایی (تولید سلول مغزی جدید) در ناحیه هیپوکامپ مغز موش آزمایشی مشاهده شد, دانشمندان شاهد کاهش معنی دار آن بودند و هیپوکامپ برای حل حافظه لازم است.

همزمان این تیم در مغز استخوان و خون مغز میزان کمتری از گلبول های سفید خون را نیز تشخیص داد. مطالعات قبلی نشان داده اند که مونوسیت و سایر سلول های سیستم ایمنی به حفظ نورون زایی و حافظه کمک می کنند.

تاثیر مخرب آنتی بیوتیک ها

بر اساس داده ها از تقلیل و در آزمایش های درون شیشه ای, نظریه ای داده شد که مونوسیت ها به عنوان یک پیوند بین روده و مغز عمل می کنند و به تعدیل نورون زایی در سلامتی و بیماری کمک می کنند.

محققان همچنین دریافتند که آنتی بیوتیک ممکن است به طور مستقیم بر نورون زایی تاثیر بگذارد و نه فقط از طریق عمل بر باکتری های روده.

این مطالعه همچنین نگرانی نسبت به اختلال در سلامت روانی و جسمانی بیشتر از طریق استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک ها را افزایش می دهد. شواهد بالینی و آزمایشگاهی نشان می دهد که ارتباط مغز - روده در رشد بیماری های متابولیک و روانی نقش حیاتی دارد.

همچنین آنتی بیوتیک ها عوارض دیگری برای بدن انسان به همراه دارند که در ادامه این مطلب از آکاایران , به آنها میپردازیم.

عوارض دیگر آنتی بیوتیک ها عبارتند از:

۱. ناراحتی‌های معده

Image result for ‫ناراحتی‌های معده‬‎

عوارض آنتی بیوتیک بیشتر متوجه معده و دستگاه گوارش است و منجر به مشکلات زیر می‌شود:

آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند سفالوسپورین‌ها، ماکرولیدها، پنی‌سیلین‌ها و فلوروکینولون‌ها نسبت به سایر آنتی‌بیوتیک‌ها مشکلات بیشتری ایجاد می‌کنند.

مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند آموکسی‌سیلین و داکسی‌سایکلین با غذا، امکان وقوع عوارضی چون معده درد را کاهش می‌دهد. البته این رویکرد برای تمام آنتی‌بیوتیک‌ها جواب نمی‌دهد. برخی از انواع آنتی‌بیوتیک‌ها مانند تتراسایکلین باید با معده‌ی خالی مصرف شوند. برای اطمینان از شیوه‌ی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، حتما با پزشک معالج خود مشورت بفرمایید.

اسهال خفیف، معمولا بعد از قطع مصرف آنتی‌بیوتیک بهبود می‌یابد، اما اسهال شدید، می‌تواند منجر به موارد زیر بشود:

این علائم به معنای رشد بیش‌ازاندازه‌ی باکتری‌های خطرناک در روده هستند. اگر دچار این موارد شُدید، حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

۲. حساسیت به نور

Related image

حساسیت پوستی می‌تواند یکی از عوارض آنتی بیوتیک باشد. در هنگام مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند تتراسایکلین، احتمال حساسیت نسبت به نور وجود دارد. با مصرف این آنتی‌بیوتیک ممکن است نور چشم‌تان را بزند یا پوست‌تان در برابر آفتاب حساس و دچار آفتاب سوختگی بشود. این مشکلات با قطع مصرف آنتی‌بیوتیک از بین می‌روند.

برای مقابله با این مشکلات، قبل از قرار گرفتن در معرض نور خورشید حتما از بهترین کرم‌های ضدآفتاب مناسب خودتان که در برابر طیف‌های مختلف اشعه‌ی فرابنفش مقاوم هستند، استفاده کنید و تجهیزاتی مانند کلاه، عینک آفتابی و لباس‌های مناسب بپوشید.

۳. تب

Image result for ‫تب‬‎

تب یکی از عوارض آنتی بیوتیک ها خصوصا بتالاکتام، سفالکسین، مینوسیکلین و سولفونامیدها و بسیاری از داروهای دیگر است. این مشکل به دلیل واکنش‌های آلرژیک و حساسیت نسبت به یک دارو بروز می‌کند.

اگر در هنگام مصرف آنتی‌بیوتیک دچار تب شُدید، نگران نباشید چون این مسئله خود‌به‌خود حل می‌شود. اما اگر در طول ۲۴ تا ۴۸ ساعت تب‌تان برطرف نشد، باید با مشورت پزشک یا داروساز از داروهای تب‌بُر مانند تیلنول یا مورتین استفاده کنید. این داروها نیازی به نسخه ندارند و می‌توانید آنها را از داروخانه‌ها تهیه بفرمایید.

اگر میزان تب شما بالاتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد است، دچار تحریک و خارش پوست شده‌اید و در نفس کشیدن مشکل دارید، حتما باید به پزشک مراجعه یا اورژانس را خبر کنید.

۴. تغییر رنگ دندان‌ها

Image result for ‫تغییر رنگ دندان‌ها‬‎

مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند تتراسایکلین و داکسی‌سایکلین در کودکان در حال رشد می‌تواند عوارضی هم‌چون لکه‌دارشدن همیشگی دندان‌ها برجای بگذارد. این عارضه بیشتر در کودکان زیر ۸ سال بروز می‌کند. مصرف این آنتی‌بیوتیک‌ها در بانوان باردار نیز نتیجه‌ای مشابه روی دندان‌های کودک‌‌شان خواهد داشت. در صورت امکان بهتر است این افراد درخواست تجویز داروهای جایگزین را از پزشک داشته باشند.

عوارض جدی‌تر آنتی‌بیوتیک‌ها که در ادامه خدمت‌تان معرفی می‌شوند، شیوع کمتری دارند اما درهرحال برخی از افراد آنها را تجربه می‌کنند.

۵. واکنش‌های آلرژیک

Image result for ‫واکنش‌های آلرژیک‬‎

مصرف هرگونه دارویی می‌تواند منجر به ایجاد حساسیت بشود. آنتی‌بیوتیک‌ها نیز در بعضی موارد موجب بروز واکنش‌های آلرژیک در افراد می‌شوند. این عوارض گاهی خفیف‌ و گاهی شدید ظاهر می‌شوند و برای رفع آنها باید به پزشک مراجعه کرد.

عوارض آلرژیک نسبت به برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها بلافاصله بعد از مصرف بروز می‌یابند. این عوارض به شکل مشکلات تنفسی، وَرَم زبان و گلو و کهیر خود را نشان می‌دهند. اگر با مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها دچار این مشکلات شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید یا سریعا با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.

۶. سندرم استیون-جانسون (SJS)

این سندرم یک بیماری نادر در پوست و مخاط بدن است که بر اثر عفونت یا داروهای آلرژی‌زا و درنتیجه‌ی مصرف آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند بتا‌لاکتام و سولفامتوکسازول ایجاد می‌شود. SJS یا سندرم استیون-جانسون، در ابتدا علائم آنفولانزایعنی تب، گلودرد و … را از خود نشان می‌دهد، این علائم با مشکلات پوستی مانند تاول ادامه پیدا می‌کنند و پس از آن لایه‌ی بیرونی پوست می‌ریزد. سایر نشانه‌های این سندرم از این قرار هستند:

  • کهیر؛
  • درد و ناراحتی پوستی؛
  • تب؛
  • سرفه؛
  • وَرَم صورت و زبان؛
  • درد در گلو و دهان.

از عوارض چنین مشکلی نمی‌توان گریخت اما با انجام اقداماتی می‌توان آنها را کاهش داد. داشتن سابقه‌ی این سندرم در خانواده، تجربه‌ی آن در گذشته و سیستم ایمنی ضعیف بدن می‌تواند خطر ابتلا به SJS را بیشتر کند.

اگر دچار عوارض ناشی از این سندرم شده‌اید، هرچه سریع‌تر باید به پزشک مراجعه و با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس حاصل کنید.

۷. واکنش‌های خونی

مصرف بعضی از آنتی‌بیوتیک‌ها باعث تغییراتی در خون می‌شود. برای مثال، لِکوپِنی که به معنی کاهش گلبول‌های سفید خون است، می‌تواند منجر به افزایش عفونت‌ها بشود. مشکل دیگر ترومبوسیتوپنی است که به معنی پایین آمدن سطح پلاکت‌های خون است. از اثرات این مشکل می‌توان به خون‌ریزی، کبودی و لخته‌شدن خون اشاره کرد. بتالاکتام و سولفامتوکسازول‌ بیشتر از سایر انواع آنتی‌بیوتیک‌ها موجب واکنش‌های خونی در بدن می‌شوند.

این عوارض قابل پیشگیری نیستند و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. اگر دچار ضعف سیستم ایمنی هستید، قبل از مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، حتما با پزشک‌تان مشورت کنید.

اگر عفونت جدیدی در بدن‌تان ظاهر شد، حتما با پزشک صحبت کنید. در صورت مشاهده‌ی موارد زیر نیز سریعا با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید:

  • خون‌ریزی بدون وقفه؛
  • خون‌ریزی در ناحیه‌ی رکتوم (راست‌روده)؛
  • خروج موادی مانند دانه‌ی قهوه از دهان در هنگام سرفه کردن.

۸. مشکلات قلبی

Image result for ‫مشکلات قلبی‬‎

در برخی موارد نادر، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها باعث بروز مشکلات قلبی مانند فشار خون پایین یا ضربان نامنظم قلب می‌شود. آنتی‌بیوتیک‌های فلوروکینولون مانند سیپروفلوکساسین یا اریترومایسین موجب چنین مشکلاتی می‌شوند. تربینافین (ضدقارچ) نیز می‌تواند چنین عوارضی داشته باشد.

اگر دچار مشکلات قلبی هستید، حتما قبل از مصرف هرگونه آنتی‌‌بیوتیک این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

اگر با مصرف این داروها، مشکل قلبی پیدا کرده‌اید یا مشکل‌تان وخیم‌تر شده است، حتما به پزشک مراجعه کنید. مشکلات تنفسی و اختلال در ریتم ضربان قلب مشکلاتی هستند که باید با پزشک مطرح بشوند. درصورتی‌که این عوارض شدید باشند، باید با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس بگیرید.