همه چیز درباره‌ی تغذیه در تهوع و استفراغ بارداری

50 تا درصد خانم‌های باردار در سه ماهه اول بارداری تهوع و استفراغ را به ویژه در صبح تجربه می‌کنند.
به همین دلیل آن را "بیماری صبحگاهی "می‌نامند. این حالت در هفته 5 یا 6 بارداری شروع می‌شود و تا هفته 15 یا 16 طول می‌کشد.

 

در 10 تا 20 درصد موارد تهوع و استفراغ در تمام دوران بارداری ادامه می‌یابد. مشخص نیست چه موقع تهوع صبحگاهی به تهوع و استفراغ بدخیم بارداری تبدیل می‌شود. معمولاً خانم‌های مبتلا به تهوع صبحگاهی قادر به انجام کارهای شخصی و یا حتی کار در خارج از منزل هستند و وزن کم نمی‌کنند.

 تهوع ممکن است مربوط به تغییر هورمون‌های خون باشد که پس از سازگاری مادر با تغییر مقدار هورمون‌ها، این حالت برطرف می‌شود.

 

نظریه‌های مطرح شده برای بروز حالت تهوع و استفراغ بارداری عبارت‌اند از:

* شدیدترین حالت تهوع و استفراغ زمانی اتفاق می‌افتد که هورمون جفتی انسان در بیش‌ترین مقدار از جفت ترشح می‌شود. این‌گونه استنباط شده که این هورمون جفتی به نحوی در بروز این حالت نقش دارد. البته با وجود این ارتباط زمانی هنوز به طور قطع این فرضیه تأیید نشده است.

* رخداد فیزیولوژیک دیگری که در اوایل بارداری اتفاق می‌افتد و ممکن است با حالت تهوع و استفراغ اوایل بارداری ارتباط داشته باشد حمله سریع تروفوبلاست (لایه سلولی خارجی در جنین پستانداران که در تغذیه جنین درگیر است) به غشا داخلی رحم است. سلول‌های تروفوبلاست بخش‌هایی از غشای داخلی رحم را در همان قسمتی که مورد حمله قرار داده‌اند هضم می‌کنند. ترکیبات حاصل از این تخریب عامل ایجادکننده حالت تهوع و استفراغ هستند. این فرضیه بسیار محتمل است زیرا در سایر قسمت‌های بدن هم نتایج مشابهی از اثرات بافت تخریب شده در اقدامات کلینیکی مثل رادیوتراپی و یا سوختگی مشاهده شده است.

بیشتر مادران با مصرف غلات خشک، بیسکویت کراکر و نان تست، نیم ساعت

قبل از بلند شدن از بستر، تهوع و استفراغ کمتری خواهند داشت

* مقادیر زیاد استروژن ترشح‌شده از جفت نیز باعث بروز حالت تهوع و استفراغ می‌شود. شاهدی که بر این تئوری وجود دارد این است که در سایر شرایط بالینی اگر دوزهای بالای استروژن تزریق شود فرد دچار تهوع و استفراغ می‌شود. عوامل روانی نیز می‌توانند در بروز این حالت تأثیر داشته باشند.

* کاهش قند خون ممکن است یکی از علل ایجاد تهوع باشد؛ زیرا تهوع در مادرانی که برای مدت طولانی چیزی نمی‌خورند بیشتر است با اینکه مدارک واضحی دراین‌باره وجود ندارد. اما به طور غیرمستقیم نشان داده شده است که نیاز به انسولین در سه ماهه اول بارداری در این مادران کاهش می‌یابد. تشکیل کتون‌ها و تولید پرولاکتین از علل تهوع هستند که در اثر هیپوگلیسمی یا دریافت ناکافی کربوهیدرات ایجاد می‌شوند.

* استفراغ شدید در اوایل بارداری می‌تواند به کمبود پروتئین، انرژی، ویتامین‌ها و مواد معدنی منجر شود. مادر به علت عدم تعادل مایعات و الکترولیت‌ها و جلوگیری از دهیدراتاسیون و کتوز باید در بیمارستان بستری شود.

 

شکل ساده بیماری تهوع صبحگاهی ممکن است با روش‌های ساده تغذیه‌ای بهبود یابد:

* بیشتر مادران با مصرف غلات خشک، بیسکویت کراکر و نان تست، نیم ساعت قبل از بلند شدن از بستر، تهوع و استفراغ کمتری خواهند داشت.

* افزایش تدریجی غذای مصرفی در بعدازظهر و شب، به تامین مواد مغذی مورد نیاز مادر کمک می‌کند و باعث حفظ قند خون طبیعی در طول شب و پیشگیری از تهوع صبحگاهی می‌شود.

* بهتر است از آشامیدن زیاد مایعات در صبح ناشتا پرهیز شود، مایعات باید بین وعده‌های غذایی مصرف شوند.

* خالی نماندن معده در طول روز هم می‌تواند به کاهش تهوع و استفراغ کمک کند.

* وعده‌های غذایی کوچک و مکرر (هر دو تا سه ساعت) و خشک از غذاهای حاوی کربوهیدرات‌های زودهضم (برنج، سیب‌زمینی، رشته، غلات صبحانه، میوه، نان) به خوبی تحمل می‌شوند. درحالی‌که در بعضی دیگر از مادران غذاهای حاوی پروتئین تهوع را کاهش می‌دهد.

* چربی‌ها معمولاً تحمل نمی‌شوند و هضمشان تا حدودی مشکل است.

* مادران باردار باید غذاهایی را مصرف کنند که به تجربه بهتر تحمل می‌کنند. از بو، منظره و طعم‌های تهوع‌آور بپرهیزند.

* اجتناب از مصرف غذاهایی که سبب تحریک معده می‌شوند مانند: نعناع، کافئین، مرکبات، غذاهای پرادویه، غذاهای چرب و فرآورده‌های گوجه‌فرنگی می‌تواند سودمند باشد.

* انتخاب غذاهای غنی از ویتامین ب 6، منیزیم و پتاسیم برای جایگزینی مقدار از دست رفته این ریزمغذی‌ها در اثر استفراغ توصیه می‌شود.

* در برخی از مادران مصرف قرص‌های آهن سبب تهوع می‌شود که باید نوع و زمان مصرف آن را تغییر بدهند یا مصرف آن را تا سه ماهه سوم بارداری به تعویق بیندازند.

*مصرف چای زنجبیل یا غذاها و آشامیدنی‌های حاوی زنجبیل هم می‌تواند کمک کننده باشد. اما باید به مقدار معتدل مصرف شوند.

,تغذیه سالم زندگی سالم

درمان‌هایی که به کار گرفته می‌شوند عبارت‌اند از:

* بوییدن لیمو: بسیاری از خانم‌ها معتقدند که بوییدن لیمو مانع از استشمام بوهای ناراحت‌کننده محیط می‌شود.

* استفاده از مچ بندهای الکترونیک (باندهای آرام‌بخش)، بعضی از آب نبات‌ها، ویتامین ب 6، برگ تمشک قرمز، اکسیر زنجبیل غنی‌شده با اسیدفولیک (با نام تجاری "جادوی تهوع صبحگاهی")، کاهش سروصدا و آرام کردن محیط، طب سوزنی، دوش گرفتن طولانی مدت و هیپنوتیزم.

 

سایر توصیه‌ها عبارت‌اند از:

جویدن آدامس یا مکیدن آب نبات و عدم نوشیدن آب پرتقال، آب، شیر، قهوه یا چای در هنگام احساس تهوع، کاهش استرس و استراحت کردن و آرام بودن.

مادران باید در طول روز آب کافی بنوشند تا استفراغ به دهیدراتاسیون منجر نشود. اگر مادر نتوانست برای 6 ساعت یا بیشتر غذا یا مایعی مصرف کند باید با پزشک خود مشورت کند.

مادرانی که به علت تهوع و استفراغ قادر به خوردن نیستند انرژی مورد نیاز آن‌ها از شکسته شدن چربی‌ها و پروتئین‌ها تامین می‌شود. استفاده از چربی بدن در فقدان کربوهیدرات، باعث افزایش تشکیل اجسام کتونی می‌شود. مقدار بالای کتون‌های خون، ممکن است باعث اختلالاتی در تکامل سیستم عصبی جنین شود.

اگر مادر مبتلا به استفراغ بدخیم می‌تواند چیپس سیب‌زمینی را تحمل کند به عنوان

منبع : tebyan.net